Ukraińscy pisarze przyjadą do Bytomia. Wojna, pamięć i kultura w niezwykłej odsłonie „Międzysłowia”

Na zdjęciu Doktor Jurij Andruchowycz
Bytom na kilka dni stanie się miejscem spotkania polskiej i ukraińskiej kultury. W ramach projektu „Międzysłowie – linia wschodnia” do miasta przyjadą ukraińscy i polscy twórcy. W programie znalazły się wystawa fotografii, reportaż, poezja i muzyka. Nie zabraknie także tematów związanych z wojną w Ukrainie, pamięcią i życiem pomiędzy różnymi kulturami.
Ukraina w centrum kulturalnych spotkań
Jesienna odsłona „Międzysłowia” rozpocznie się w sobotę 19 września. Organizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne MISZUNG.
Projekt odwołuje się do idei Jerzego Giedroycia, którego 120. rocznica urodzin przypada w tym roku. Redaktor paryskiej „Kultury” uważał, że przyszłość i bezpieczeństwo Polski są ściśle związane z niezależnością Ukrainy, Litwy i Białorusi oraz dobrymi relacjami z tymi państwami.
Organizatorzy chcą spojrzeć na te kwestie z perspektywy współczesnej kultury. Zamiast historycznych wykładów proponują spotkania z twórcami, fotografię, literaturę, poezję i muzykę.
Zwykłe życie Ukrainy sprzed wojny
Pierwszym wydarzeniem będzie wystawa fotograficzna Romana Łuszczki „Zwykłe historie. Tribute to Zofia Rydet”. Jej otwarcie zaplanowano na 19 września o godz. 18.
Fotograf wykonał prezentowany cykl w 2006 roku w Iwano-Frankiwsku, dawnym Stanisławowie. To właśnie tam urodziła się Zofia Rydet – jedna z najważniejszych polskich fotografek, której twórczość była związana również z Bytomiem i Gliwicami.
Łuszczki fotografował mieszkańców miasta w ich domach i najbliższym otoczeniu. Powstał w ten sposób dokument pokazujący codzienność miejsca, w którym przez lata spotykały się różne języki, kultury i historie.
Dziś te zdjęcia można oglądać z zupełnie innej perspektywy. Pokazują Iwano-Frankiwsk sprzed pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę i stanowią zapis rzeczywistości, która została naznaczona późniejszymi wydarzeniami.
Reportaż z ukraińskiego frontu
Otwarciu wystawy będzie towarzyszyć spotkanie z Olgą Solarz, antropolożką kultury i ukrainistką zajmującą się relacjami polsko-ukraińskimi.
Solarz dokumentowała doświadczenia osób związanych z ukraińską brygadą Dzikie Pole. Podczas spotkania opowie o swoich doświadczeniach z podróży po ukraińskim froncie.
Rozmowa będzie związana z jej dwoma reportażami literackimi: „Dzikie Pole. Wojenna opowieść” oraz „Dzikie pole. Kontrofensywa”. Na miejscu będzie można również kupić książki autorki.
Ukraińska poezja i muzyka na żywo
W niedzielę 20 września organizatorzy zaplanowali wydarzenie łączące literaturę z muzyką.
O godz. 19 odbędzie się czytanie performatywne z udziałem ukraińskich poetów Jurija Andruchowycza, Julii Musakovskiej i Ivana Davydenki.
Ich tekstom towarzyszyć będzie muzyka wykonywana na żywo przez trębacza Marcina Markiewicza.
Spotkanie ma być okazją do przedstawienia współczesnego ukraińskiego głosu. W centrum zainteresowania znajdą się m.in. wojna, pamięć, język, codzienność oraz doświadczenie życia pomiędzy różnymi kulturami.
Wszystko odbędzie się w nietypowym miejscu
Wydarzenia „Międzysłowia” zaplanowano w dawnych warsztatach naprawczych Górnośląskich Kolei Wąskotorowych przy ul. Brzezińskiej 27, w atelier Michała Rejnera.
Organizatorzy podkreślają, że wszystkie wydarzenia są bezpłatne.
Projekt realizuje Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne MISZUNG, a jego partnerem jest Biblioteka Śląska. Przedsięwzięcie otrzymało dofinansowanie w ramach programu „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice” Muzeum Historii Polski ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wkład własny projektu został dofinansowany przez Miasto Bytom.
Za koordynację odpowiada Izabela Jezierska-Grauman, a kuratorem projektu jest Jakub Pszoniak.
Dwa dni spotkań z polską i ukraińską kulturą
„Międzysłowie – linia wschodnia” łączy współczesne doświadczenia Ukrainy z historią relacji polsko-ukraińskich. Fotografie mieszkańców Iwano-Frankiwska, opowieści z wojennego frontu oraz współczesna ukraińska poezja mają stworzyć wielowątkową opowieść o pamięci, wojnie i sąsiedztwie dwóch kultur.
Pierwsze wydarzenie odbędzie się już w sobotę 19 września o godz. 18 przy ul. Brzezińskiej 27 w Bytomiu. Kolejne spotkanie zaplanowano na niedzielę 20 września o godz. 19. Udział w obu wydarzeniach jest bezpłatny.










