Miasto zabezpieczyło środki na usunięcie pomnika żołnierzy Armii Czerwonej na cmentarzu w Bytomiu

Zgodnie z nowym zarządzeniem Prezydenta Bytomia z dnia 25 maja, miasto wprowadziło do budżetu kwotę 25 771 zł. Środki te pochodzą z dotacji celowej z budżetu państwa, przyznanej na podstawie decyzji Wojewody Śląskiego nr FBI.3111.87.2.2026 z dnia 27 marca 2026 roku. Finansowanie ma zostać przeznaczone na działania związane z usunięciem pomnika żołnierzy Armii Czerwonej znajdującego się na kwaterze wojennej cmentarza komunalnego w Bytomiu.

REKLAMA

Obiekt ten został wzniesiony jako forma upamiętnienia czerwonoarmistów poległych podczas II wojny światowej, w szczególności w trakcie działań wojennych prowadzonych na terenie Górnego Śląska w 1945 roku. Pomnik stanowi część wydzielonej kwatery wojennej, w której spoczywają żołnierze różnych jednostek Armii Czerwonej. Przez lata pełnił funkcję memorialną, wpisując się w powojenny model organizacji i oznaczania zbiorowych mogił wojennych, charakterystyczny dla wielu nekropolii w regionie.

W kolejnych dekadach jego obecność stała się elementem szerszej dyskusji dotyczącej sposobu kształtowania przestrzeni pamięci historycznej oraz reinterpretacji dziedzictwa II wojny światowej w kontekście relacji polsko-rosyjskich i polsko-radzieckich. Szczególnie intensywnie temat jego ewentualnej likwidacji powrócił po 2022 roku. Wówczas część radnych miejskich oraz mieszkańców zaczęła formalnie postulować usunięcie obiektu, wskazując na jego symboliczne powiązania z systemem komunistycznym oraz zmienioną ocenę obecności tego typu monumentów w przestrzeni publicznej po agresji Rosji na Ukrainę.

Wniosek w tej sprawie był przedmiotem prac komisji Rady Miejskiej, gdzie uzyskał poparcie większości radnych i został skierowany do dalszego procedowania przez prezydenta miasta. Jednocześnie w debacie publicznej pojawiały się również głosy przeciwne, podkreślające, że pomnik znajduje się w obrębie kwatery wojennej i jest elementem miejsca pochówku kilkuset żołnierzy. Zwracano uwagę na konieczność poszanowania grobów wojennych oraz na obowiązujące przepisy krajowe i międzynarodowe regulujące ochronę takich miejsc.

Mimo wieloletnich dyskusji i inicjatyw politycznych, do tej pory nie doszło do fizycznej likwidacji pomnika. Dopiero obecne zabezpieczenie środków w budżecie miasta, wynikające z decyzji administracyjnej wojewody oraz formalnego wprowadzenia dotacji, otwiera drogę do realizacji prac związanych z jego usunięciem.